Değerli Kapalıçarşı Esnafı:
Beş buçuk asırdır bu kubbelerin altında yalnızca mal alınıp satılmadı. Burada usta çırağına el verdi, söz senetten değerli sayıldı, siftah bereketle yapıldı, komşu dükkân rakip değil yoldaş bilindi. Hanlardaki çekiç sesleri, bir ustanın parmaklarından çıkan işçilik, kuşaktan kuşağa aktarılan zanaat sırları… Kapalıçarşı’yı Kapalıçarşı yapan, işte bu görünmeyen ama hissedilen değerlerdi.
Bugüne kadar Kapalıçarşı hakkında pek çok kıymetli araştırma yapıldı, kitaplar yazıldı, filmler çekildi. Yine de hepimiz biliyoruz ki zaman bu değerlerin bir kısmını alıp götürdü. Kimi ustalar artık aramızda değil, kimi meslekler sessizce kayboldu, kimi gelenekler yalnızca hatıralarda kaldı. Ama hepsi gitmedi. Hâlâ yaşayan ustalar, hâlâ süren alışveriş ilişkileri, hâlâ bir köşede direnen zanaatlar var. Bazen bir han avlusunda, bazen bir dükkânın tozlu rafında, bazen de sizin anlatacağınız bir hikâyede.
Bu araştırmayı farklı kılan nedir?
TÜBİTAK desteğiyle yürüttüğümüz bu çalışma, çarşının yakın geçmişte kaybolan ya da iz olarak da olsa bugüne ulaşan değerlerini, yani kişileri, geleneksel üretim ve satış ilişkilerini, somut olmayan kültürel mirası, çarşının mekânsal yapısıyla birlikte ele alıyor. Her tespit harita üzerinde yerini bulacak, bu noktalar anlamlı rotalarla birbirine bağlanacak.
Böylece şu sorulara cevap arayacağız:
• Elimizde ne kaldı?
• Bu değerler çarşının neresinde yaşıyor?
• Çarşıyı yeniden bütünlüklü ve cazip bir yer hâline getirmek için neler yapabiliriz?
Peki bu çalışma size ne kazandıracak?
Haritalanan değerler, turizm ve kültür rotalarında görünür hâle gelecek. Bu da dükkânınıza yalnızca alışveriş için değil, bir hikâyeyi, bir ustalığı, bir geleneği görmek için gelen ziyaretçiler demek. Bilinçli, ilgili ve değeri takdir eden bir ziyaretçi kitlesi, uzun vadede hem sizin hem de çarşının ekonomik geleceğine güç katacaktır.
Araştırmanın sonuçları yayınlar ve bir sergi aracılığıyla önce sizinle, ardından kamuoyuyla paylaşılacak.
Sizden ricamız
Bu haritayı ancak sizinle birlikte çizebiliriz. Çünkü çarşının gerçek hafızası arşivlerde değil, sizin anılarınızda, bilginizde ve emeğinizde saklı. Bildiğiniz bir ustayı, unutulmaya yüz tutmuş bir mesleği, babanızdan dedenizden duyduğunuz bir hikâyeyi bizimle paylaşın.
Kapalıçarşı’nın geleceğini, onun geçmişine sahip çıkarak yeniden birlikte inşa edebiliriz. Bize destek olan çarşının kıymetli esnaf ve zaatkarlarına, KapalıçarşıYönetim Kurulu’na, Esnaflar Derneği’ne, Fatih Belediyesi ve TUBİTAK’a teşekkür ederiz.
Saygılarımızla,
Doç. Dr. Murat Şahin ( Özyeğin Üniversiitesi Mimarlık ve Tasarım Fakültesi)
Araştırma Projesi Ekibi adına